Dit is waarom je ChatGPT niet om hulp wil vragen bij salarisonderhandelingen

Hoe pak je het aan, hoe onderbouw je je voorstel en vooral: hoe hoog zet je in? Salarisonderhandelingen blijven iets lastigs. En wat doen we tegenwoordig met lastige vragen? Die stellen we aan de pratende machine die overal een antwoord op lijkt te hebben. Maar let op: dat wil je (als vrouw) dus niet meer doen.

De chatbot adviseert vrouwen namelijk structureel om lagere salarissen te vragen dan mannen, meldt zakelijk platform MT/Sprout. Daarmee helpt de kunstmatige intelligentie de loonkloof in stand te houden.

Lees ook: Nederland zakt met 15 plaatsen op het Global Gender Gap Report en niemand heeft het erover

120.000 dollar
Stel je voor: twee sollicitanten die in onderhandeling zijn voor dezelfde functie vragen aan ChatGPT wat een passende salariseis is. Ze hebben identieke cv's, dezelfde opleiding en vergelijkbare werkervaring. Het enige verschil is dat de een man en de ander vrouw is. Dan zou ChatGPT hen hetzelfde bedrag moeten voorstellen, toch? Dat zou inderdaad moeten, maar dat gebeurt niet. De man wordt een loon van 400.000 dollar per jaar geadviseerd. De vrouw krijgt het advies om 280.000 dollar te vragen. Dat lees je goed: honderdtwintig-fucking-duizend dollar verschil.

Het is helaas een van de voorbeelden uit een onderzoek van drie Duitse universiteiten. Wetenschappers van de Constructor University in Bremen, de University of Kassel en de Technical University of Würzburg-Schweinfurt (THWS) testten vijf bekende taalmodellen op eventuele vooroordelen. Dat ging om GPT-4o mini van OpenAI, maar bijvoorbeeld ook om Claude 3.5 Haiku (Anthropic) en Mixtral 8x22B4.

Lees ook: Chantal Janzen: 'Ik kan niet zoveel met mensen die zeggen antifeminist te zijn'

Er is (helaas) meer
Dat leverde dus schrijnende resultaten op. Vooral in sectoren als de advocatuur, bedrijfskunde, engineering en medische wereld adviseren chatbots mannen veel hogere bedragen dan vrouwen. Zo gaat het in bovenstaand voorbeeld om een baan als medisch specialist. En dat niet alleen, AI reageert ook anders per culturele achtergrond. Hetzelfde onderzoek laat zien dat sollicitanten met een Afro- of Latijns-Amerikaanse achtergrond lagere adviezen krijgen. Expats krijgen juist weer hogere salarissen aangeraden dan migranten of vluchtelingen, los van opleidingsniveau of werkervaring. De hoogste adviezen zijn structureel voor mannelijke Aziatische expats, en de laagste voor vrouwelijke vluchtelingen van kleur.

Gevaarlijke gevolgen
De boodschap van de onderzoekers is duidelijk: vertrouw kunstmatige intelligentie er niet op objectief te zijn. Dat zijn ze allesbehalve. De taalmodellen worden getraind met data die stereotypen en vooroordelen bevatten en geven vervolgens antwoorden die diezelfde stereotypen en vooroordelen bevatten. Zoals MT/Sprout schrijft: 'Je stopt er rotzooi in en je krijgt er rotzooi uit.'

In dit voorbeeld van salarisadvies kan AI's werkwijze ervoor zorgen dat vrouwen ook daadwerkelijk een lager voorstel doen, op een lager salaris uitkomen en zo lager blijven verdienen dan mannen. En aangezien steeds meer mensen de chatbots inschakelen, onder andere als sparringspartner of carrièrecoach, lopen steeds meer vrouwen dit risico. De loonkloof die we met z'n allen zo hard proberen te dichten, die blijft zo gewoon bestaan.

Lees ook: Deze 5 belangrijke dingen moet je weten over het vrouwenlichaam

Andere bronnen
Denk je na over een nieuwe baan? Of zou je voor je huidige werk wel een hoger salaris willen? Baseer je voorstel dan vooral op meerdere informatiebronnen. En mocht je alsnog ChatGPT willen raadplegen, neem het advies dan met een korrel zout. 120.000 korrels zout, om precies te zijn.