Lieke kreeg na haar studie geen kantoorbaan, maar werd freediver: 'Soms denk ik: volg ik wel het goede pad?'

Zonder duiktank, maar puur op je eigen adem, meters diep de donkere oceaan in. Oftewel: freediven. Voor sommigen is het een gevalletje anti-bucketlist, voor Lieke Post is het dagelijkse kost. Na haar universitaire studie trekt ze de wijde wereld in en nu werkt ze als duikgids en onderwaterfoto- en videograaf. Hoe ís dat?

Lieke (25): 'Dat ik zodra ik mijn mediastudie zou halen weg zou gaan, stond al jaren vast. Eindelijk zou ik vol voor het duiken kunnen gaan. Ik kom uit een zeilfamilie en heb altijd een enorme aantrekking naar het water gevoeld. Als kind begon ik met duiken. Sterker nog, ik freedivede zelfs al. Als we met onze zeilboot voor anker gingen, ging ik op mijn eigen adem langs de ankerlijn beneden. Mijn vader gaf een korte uitleg over hoe ik dat het beste kan doen, maar er kwam nog geen serieuze theorie of veiligheidsinstructie bij kijken. Dat kwam later pas. Ik ging gewoon.'

Van Costa Rica tot Dominica
'Het was coronatijd toen ik uiteindelijk afstudeerde. Ik zegde mijn studentenkamer op, ging weer bij mijn ouders wonen en spaarde tot ik genoeg had om een ticket te boeken. Waar naartoe maakte me niet zoveel uit. Als ik er maar kon duiken. Het werd Costa Rica, omdat dat land gunstige covidregels had en ik er een duikschool vond die me in drie maanden op wilde leiden tot Divemaster. Als Divemaster mag je anderen begeleiden en instrueren tijdens hun duik. Ik ging en behaalde mijn eerste professionele titel. En dat niet alleen, ik kwam er ook een leuke Amerikaanse jongen tegen. We besloten samen door te reizen en werden verliefd. Ik had ineens mijn Divemaster én een relatie.

Na een paar maanden vlogen we allebei terug naar huis. Maar omdat ik niet in Nederland wilde blijven en hij niet in de Verenigde Staten, werkten we tot we weer genoeg geld hadden en elkaar in het midden konden ontmoeten. Dit keer werd het Bonaire. Daar konden we allebei als duikgids aan de slag bij een duikschool. Dat beviel zo goed dat we er twee jaar bleven. Op Bonaire deden we onze officiële eerste freedivecursus, wat we allebei fantastisch vonden. Het bijzondere aan zonder duiktank naar beneden gaan, is dat de dieren minder bang voor je zijn en je veel dichterbij kunt komen. Je wordt een met alles wat je om je heen ziet. Ook heb ik bijna altijd een camera bij als ik duik. Hoe dichterbij dieren je kunt komen, hoe mooier het beeldmateriaal.

Deze foto is gemaakt door Lieke. De duiker die je op de foto ziet, is iemand anders.

Mijn vriend was zelfs zo enthousiast over het freediven, dat hij zich meteen liet omscholen tot Freedive Instructeur. Dan mag je lesgeven in freediven, freedives begeleiden en bijvoorbeeld onderdeel zijn van het veiligheidsteam bij professionele freedives. In die laatste categorie kreeg hij een goede positie aangeboden op Dominica (dat is een ander Caribisch eiland, sommige vrienden denken nog steeds dat het hetzelfde als de Dominicaanse Republiek is, maar dat is dus niet zo) waar twee keer per jaar freedivecompetities plaatsvinden. Hij is bijvoorbeeld onderdeel geweest van het veiligheidsteam van Alexey Molchanov, een freediver die 34 wereldrecords behaalde en op z'n diepst 156 meter heeft gedoken. Ik was net bezig met een bedrijf als onderwaterfoto- en videograaf opzetten, waarmee ik freediven met mijn mediastudie combineer. Ook voor Peeks Below, zo heet mijn bedrijf, bleek Dominica de perfecte plek. Bovendien was op het eiland een groot project gaande om het koraal te redden. De keuze was gemaakt. We gingen naar Dominica. Daar zitten we nu nog steeds.'

Lees ook: Mary-Claire beklimt de hoogste toppen van de wereld: 'Ik heb mensen vingers, tenen en zelfs het leven zien verliezen'

Gevaarlijke sport
'Als ik vertel dat ik freedive, vragen mensen vaak: 'Is dat niet gevaarlijk?!' Men ziet het als een extreme sport. Dat snap ik ergens wel, want de oceaan, diepte en je adem inhouden vinden veel mensen spannende dingen. Laat staan als je die drie dingen combineert. In documentaires over freediven, The Deepest Breath op Netflix bijvoorbeeld, gaan vaak dingen mis of overlijden zelfs duikers, wat het stigma bevestigt. Dat vind ik jammer, want ik zie het helemaal niet als een gevaarlijke sport. Het is niet zo dat je in je eentje naar beneden gaat en dat als daar iets gebeurt, je fucked bent. Bij een freedive wordt juist overal op gelet. Tijdens competities zijn er voor elke duiker vijftien safety divers, zoals mijn vriend. Die vijftien man traint een week lang voor jou, zodat jij veilig bent. De kans dat er iets misgaat, is eigenlijk niet groter dan bij elke andere sport waarbij je beweegt.

Ook denken mensen dat ik het voor de thrill doe, terwijl: als je freedivet, wil je juist zo min mogelijk adrenaline. Je wil zo relaxed mogelijk zijn, zodat ook je hartslag zo laag mogelijk is en je het langst onder water kunt blijven. Voel je adrenaline, dan gaat het niet helemaal lekker en moet je terug omhoog. Voor de meeste mensen die ik hier tegenkom, is freediven iets therapeutisch. Je wordt gedwongen om te ontspannen en alles los te laten. Je kunt niet eens denken, want dat kost al te veel energie. Ondertussen verdwijnt het geluid van de wereld boven je. Elke meter dat je verder naar beneden gaat, voel je meer druk op je lichaam. Dat klinkt misschien benauwend, maar het zorgt er juist voor dat de spanning die je in je spieren hebt vermindert. Het zorgt voor een enorme rust. Ook ik doe het voor de rust. Het water heeft me die altijd kunnen geven.'

Ook deze foto werd gemaakt door Lieke.

Een beetje theorie
'Het langst dat ik ooit onder water ben gebleven, is drie minuten. Dat maakt mij geen onwijs goede freediver, hoor. Op Dominica zie je de beste atleten voorbijkomen. Gisteren was er nog iemand aan het duiken die vijf minuten zijn adem inhield. 'Ik zou het nooit kunnen,' hoor ik weleens. 'Ik kan amper een paar seconden mijn adem inhouden.' Maar je staat versteld van wat een beetje theorie kunt doen. Als je je daarin gaat verdiepen, zul je zien dat het menselijk lichaam best wel gemaakt is om onder water te gaan. Zodra je met je gezicht of hoofd onder water gaat, wordt de mammalian dive reflex geactiveerd. Die zorgt er bijvoorbeeld voor dat de ademhalingsreflex stopt, de hartslag wordt vertraagd en het bloed uit de vingers en tenen naar de organen stroomt. Dat gebeurt allemaal automatisch. En die duikreflex, die kun je dus trainen. Met ademhalingsoefeningen bijvoorbeeld, of yoga. Eigenlijk is freediven een levensstijl. Wist je dat er zelfs stammen in Zuidoost-Azië door freediven zijn geëvolueerd? De Bajau bijvoorbeeld, die tussen Indonesië en de Filipijnen leven. Zij kunnen langdurig onder water blijven.'

Lees ook: Een positieve impact maken, zonder overweldigd te raken? Klimaatactivist Melati Wijsen deelt haar belangrijkste lessen

De juiste keuze
'Soms vraag ik me af: volg ik wel het goede pad? Veel mensen zijn geïnteresseerd in wat ik doe, maar voor de meesten blijft het een ver-van-het-bed-show. Dat maakt het moeilijk om te levelen. Hetzelfde geldt voor de vrienden die ik in Nederland heb. Ze steunen me enorm, maar ze kunnen zich verder niet zoveel voorstellen bij hoe mijn dag of week eruit ziet. Ondertussen krijgen zij serieuze banen en zijn ze geen arme studenten meer. Als ik in Nederland ben, heb ik weinig te besteden. Ik freelance, ben een bedrijf aan het opbouwen en vlieg regelmatig heen en weer om familie te zien. Ook dat gaat dus uit elkaar lopen. Op dat soort momenten twijfel ik weleens. Moet ik niet ergens settelen? Zorgen dat ik iets opbouw, ook financieel? 

Toch kom ik altijd op hetzelfde uit. Dit is het goede pad. Sowieso is het gras altijd groener aan de overkant en ben ik pas vijfentwintig, maar wat ik nu doe, voelt juist. Het is mijn roeping om iets voor de natuur, en met name het koraal, te doen. Er is zoveel onder water waar we niets van weten. Ik zie met eigen ogen hoe klimaatverandering hier zijn werk doet. Het rif verbleekt, ziektes tasten het harde koraal aan, steeds meer schildpadden hebben vishaken in hun mond. Ook de orkaanseizoenen en bijbehorende verwoesting worden steeds erger. 'Ik vind het zo heftig,' hoor ik mensen thuis vaak zeggen, 'maar ik weet niet waar ik moet beginnen.' Terwijl: er zit zoveel kracht in de kleine dingen. De mensen hier hebben zo weinig, maar doen zoveel om de natuur te helpen. Als ik via mijn foto's en video's kan laten zien hoe mooi de onderwaterwereld is en hoeveel er te redden valt, dringt de noodzaak misschien door.'

Wil je Lieke volgen? Klik hier voor haar Instagram, en hier voor haar website.