Waarschuw je ouders, opa's en oma's: er is een nieuwe oplichterstactiek en hij is nogal geniepig

Tegenwoordig hebben we allemaal wel door dat je niet echt de nieuwste Iphone kan winnen door op een of andere vage site aan een wiel te draaien, en dat je effe twee keer moet nadenken als de 'prins van Nigeria' je per e-mail vraagt om geld. Maar tegenwoordig is er een nieuwe tactiek waar zelfs wij in zouden kunnen tuinen, en hij is behoorlijk creatief.

Zo werden de Canadese Ruth Card (73 jaar) en haar man Greg Grace (75 jaar) gebeld door hun kleinzoon Brandon: of ze wat geld wilden overmaken. Hij was namelijk gearresteerd zonder geld en telefoon, en had geld nodig voor de borgsom. Zoals alleen opa's en oma's dat doen snelden de Cards zich naar de bank om daar geld op te nemen. 3.000 Canadese dollars, om precies te zijn, het maximum aantal dat je per dag mag opnemen. Eenmaal aangekomen bij de tweede bank om meer geld op te nemen, werden ze apart genomen door een bankdirecteur. Hij had namelijk eerder die dag meegemaakt dat mensen waren opgelicht door een neptelefoontje, en waarschuwde ze om even te wachten om geld op te nemen.

Lees ook: Dit wist je niet: deze 15 alledaagse voorwerpen in je huis hebben een verborgen functie

Technisch hoogstandje
Want wat bleek nou? Volgens Hanry Farid, een professor in digitale forensische wetenschap aan de universiteit van California, kunnen oplichters door middel van AI-spraakgenererende software de stem van een persoon analyseren, en zo herkennen wat die stem uniek maakt. Denk hierbij aan leeftijd, geslacht en accent. Vervolgens doorzoekt de software een enorme database met stemmen om één te vinden met een vergelijkbare toonhoogte, timbre en geluid. Dit bleek ook het geval bij de Cards: Brandon was prima in orde en had zijn grootouders niet opgebeld. Volgens professor Farid is het enige wat je nodig hebt om iemands stem na te bootsen een klein stukje audio, denk aan een TikTok-, YouTube- of Instagramvideo. Zo'n dertig seconden volstaat al. De oplichters kunnen dan typen wat de stem moet zeggen, en zo het gesprek aangaan met iemand.

Wat cijfers
Deze hightech oplichters richten zich op de meest kwetsbaren in de samenleving. Vaak doen ze dit door zich voor te doen als een geliefde in nood die per direct geld nodig heeft. Volgens gegevens van de Federal Trade Commission was in 2022 dit soort scams de op één na populairste manier van afpersing in Amerika, met ruim 36.000 meldingen van mensen die waren opgelicht door oplichters die zich voordeden als vrienden of familie. Meer dan 5.100 van die incidenten vonden plaats via de telefoon, wat stond voor ruim 11 miljoen dollar aan verliezen.

Lees ook: Deze 9 Excel-hacks voorkomen dat jij je laptop 40 keer per dag het raam uit wil smijten

Voorkomen
Hoe we zo'n deepfake belletje kunnen herkennen is nog niet duidelijk, al is het wel handig om met je naasten afspraken te maken. Spreek bijvoorbeeld samen een codewoord af, zodat je weet dat je daadwerkelijk met het juiste persoon spreekt. Mayonaise bijvoorbeeld. We zeggen maar wat.