Bas raakte als zzp'er in de schulden: 'Ik verdiende te weinig om mezelf te onderhouden'

Nadat er twee grote opdrachtgevers wegvielen, raakte videograaf Bas Booij van de een op de andere dag in de schulden. Nu krabbelt hij weer op, en die zoektocht legt hij vast via Instagram (@dasknaplastig).

Bas (28): 'Iedere maand was het weer stressen als ik de huur moest betalen, want meestal kwam ik geld tekort. Als ik mijn telefoon hoorde piepen, dacht ik: alsjeblieft geen appje van mijn huurbaas. Als hij het dan toch was en mijn facturen nog niet waren betaald, wist ik dat ik mijn hand moest ophouden bij mijn ouders, vriendin of zus. Verschrikkelijk vond ik dat. Toen ik vijf jaar geleden begon als videograaf, zag de toekomst er rooskleurig uit. Ik startte een eigen bedrijfje, haalde meteen twee grote opdrachtgevers binnen en studeerde drie jaar geleden af aan de opleiding voor journalistiek. Zo nu en dan deed ik er nog losse klussen naast. Daarmee verdiende ik rond de 3.000 euro per maand, genoeg om de huur te betalen en lekker rond te komen. Maar onlangs ontdekte ik: als er te weinig geld binnenkomt, beland je binnen no time in de schulden. Het gebeurde bij mij toen ik een reis van zes weken naar Zuid-Amerika boekte. De voorpret voor mijn reis verdween snel toen onverwacht die twee opdrachtgevers wegvielen. Mijn vliegticket, de huurauto en hotels had ik al geboekt. De timing kon niet ongelukkiger: ik was juist van plan om de weken voordat ik wegging extra geld opzij te zetten. 

Potje voor de belastingdienst 
Toch besloot ik te gaan. Ik parkeerde mijn zorgen en stapte in het vliegtuig, maar op vakantie gebeurde natuurlijk het onvermijdelijke: halverwege de vakantie stonden er nog een paar tientjes bankrekening. Absoluut niet genoeg om excursies te boeken of buiten de deur te eten. Na lang twijfelen brak ik toch maar het potje aan dat was bedoeld voor de belastingdienst. Op dat moment dacht ik heel naïef: ah joh, dat los ik thuis wel weer op. Komt helemaal goed. Maar toen ik in februari terug in Nederland kwam, had ik geen geld, geen werk en moest ik natuurlijk wel de huur betalen. Ik ging direct actief op zoek naar klussen, maar het kwam allemaal niet zo snel van de grond als ik hoopte. Fulltime was ik bezig met pitchen bij horecazaken, bedrijven bellen, verschillende accounts aanmaken op social media om mezelf te promoten en veel gratis werk verrichten om te bouwen aan mijn portfolio. In die periode heb ik ook bijgeklust in een callcenter en in de horeca, maar dat wilde ik liever niet fulltime doen. Ik werkte al jaren als freelance videograaf en dit voelde als een grote stap terug. Ik herinner me nog goed dat een jongere collega tegen me zei: 'Huh, ben jij 27? Wat oud. Heb je niet gestudeerd ofzo?' Ik kon wel door de grond zakken. 

Het was niet zo dat ik geen cent verdiende, maar met af en toe een klus van 150 euro per dag kun je jezelf niet onderhouden. Ik at de vreemdste combinaties om zoveel mogelijk geld te besparen: diepvriesspinazie met tonijn uit blik, bijvoorbeeld. Als ik wel een enkele keer met vrienden meeging naar het terras voelde ik me voor de rest van de dag ontzettend schuldig, vooral als ik twee weken later weer mijn handje moest ophouden bij mijn ouders, vriendin of zus. Vaak ging het om een paar honderd euro. Gelukkig zijn ze nooit kwaad op me geweest, maar dat is gewoon niet wat je wilt als volwassen man. 

Lees ook: Sophies schouderpijn bleek na jaren toch endometriose: 'Ze zeiden: meisje, het zit tussen je oren'

Omslagpunt 
Het omslagpunt kwam toen ik wéér een Instagram-account opstartte dat niet werkte, terwijl de brieven van de belastingdienst zich opstapelden. Die borg ik ongeopend en zorgvuldig op in een la waar ik ze niet kon zien. Op dat moment had ik in totaal 10.414 euro schuld. Na een tijdje dacht ik: waarom begin ik niet gewoon een Instagram-account waarin ik mijn zoektocht vastleg hoe ik uit de schulden probeer te komen. Dat is een stuk oprechter en leuker om te volgen dan al die accounts waarin ik mezelf probeer te promoten door de expert uit te hangen. 

Ik begon halverwege juni en al snel begon het balletje te rollen. Ik had nog geen honderd volgers en de eerste opdrachtgevers stroomden al binnen. Dat had ik absoluut niet zien aankomen. Nu ik eerlijk was, waren mensen ineens wel geïnteresseerd. Ik stelde een symbolisch bedrag op als doel waar ik naartoe wil werken: van 10.000 euro schuld naar 10.000 euro per maand. Misschien een tikkie optimistisch, maar ik kom al aardig in de buurt. In juli heb ik bijna 5.000 euro verdiend en de afgelopen twee maanden heb ik zelfs 12.000 euro binnengeharkt. Met het aflossen ben ik goed op weg: mijn zus, vriendin, de belastingdienst en de zorgverzekering heb ik al terugbetaald. Mijn ouders zijn de volgende. 

Doordat ik schulden heb gehad, ga ik nu een stuk verstandiger om met mijn geld. Ik besefte dat er echt een knop om moest. Sindsdien maak ik potjes: ik zet niet alleen geld apart voor de belastingdienst, maar ook geld om af te lossen, leefgeld en een buffer. Als ik erop terugkijk had ik natuurlijk nooit een reis moeten boeken, terwijl ik niet genoeg geld had om daar uit te geven. 

Ik vind het ook fijn om te zien dat open zijn en eerlijkheid zich uitbetaald. Vroeger dacht ik vaak: ik moet me online presenteren als expert, want als opdrachtgevers zien dat ik een beginner ben of mijn leven niet op orde heb, willen ze me vast niet inhuren. Toch prikken mensen daar vaak doorheen. Nu denk ik: laat lekker zien dat je nog niet alles weet en niet perfect bent, maar wel een droom hebt waar je naartoe wilt werken. Dat is toffer dan doen alsof je alles al weet. De mensen die in hetzelfde schuitje zitten en ook schulden hebben, zou ik adviseren om erover te praten. Als ik één ding heb geleerd door hierover te praten op social media: je bent absoluut niet de enige, ook al lijkt het alsof iedereen het goed voor elkaar heeft.'