Door: Anne van Aartrijk
Als je dag in dag uit achter hetzelfde bureau zit en je verliest in een stapel papierwerk die eigenlijk nooit echt kleiner wordt, bekruipt je weleens de gedachte: wat doe ik hier eigenlijk? Quin had die gedachte op den duur zo vaak, dat hij zijn prestigieuze baan in het Europees Parlement opzegde. Hij besloot vuilnisman te worden.
Quin (24): ''Je bent gek,' zei mijn familie. 'Je gooit je toekomst weg.' Mijn oma werd zelfs boos. Ze kon me nooit meer serieus nemen, riep ze. Toch heb ik nooit aan mijn keuze getwijfeld. Ik ben zoveel gelukkiger nu. Ik zou voor geen goud terug willen naar Brussel.
Weinig waardering
Dat je als praktisch geschoolde niet altijd de waardering krijgt die je verdient, merkte ik al toen ik nog op het mbo zat. Ik kreeg geen korting waar hbo'ers en wo'ers dat wel kregen, ik mocht niet alle cafés in en de keer dat ik naar een speeddating evenement ging, werd ik geweigerd. Het was alleen voor hoogopgeleiden. Awkward. Ik zag het ook bij mijn moeder, die als mbo-verpleegkundige al twintig jaar in hetzelfde ziekenhuis werkt. Als daar twintigers met een hbo- of wo-papiertje komen werken, halen ze haar direct in qua salaris en functie. Steeds vaker sprak ik uit dat ik dat opvallend vond. Ik begon mijn mening online te delen en stuurde stukjes naar kranten over dat praktisch geschoolden meer waardering verdienen. Het vijfde stukje dat ik stuurde, werd gepubliceerd. Toen ik eenmaal snapte wat zulke platforms wilden horen, mocht ik op steeds meer plekken mijn verhaal doen. Plots kwam er een bericht binnen op LinkedIn: 'Hey, het Europees Parlement is op zoek naar de eerste mbo'er in het parlement. Is dat niet iets voor jou?' Als er een manier is om te laten zien dat je niet hoogopgeleid hoeft te zijn om iets te bereiken, dacht ik, is dit het. Ik solliciteerde en kreeg de baan.
Lees ook: Lieke kreeg na haar studie geen kantoorbaan, maar werd freediver: 'Soms denk ik: volg ik wel het goede pad?'
Als assistent van een Europarlementariër ondersteunde ik haar bij de kwesties waar ze aan werkte. Zo zette ze zich er bijvoorbeeld voor in dat een in de Europse Unie behaald mbo-diploma – zoals een kappersdiploma uit Bulgarije – overal in de EU erkend wordt. Nu is dat alleen bij academische diploma's het geval. Ik hielp haar met research en het benaderen van commissarissen. Daarnaast ontving ik groepen, regelde rondleidingen en begeleidde gesprekken. Steeds als ik me voorstelde, kwam de vraag: 'From which university are you?' Als ik 'geen' zei, kregen ze een dikke error. Iemand vroeg zelfs een keer of ik dan van de catering was. Als ik geen zin had om het uit te leggen, zei ik maar gewoon 'University of Amsterdam'. Ondanks de vele verbaasde reacties, vond ik die eerste twee weken ontzettend vet. Als eerste mbo'er in het Europees Parlement werd ik geïnterviewd door verschillende media en mocht ik op bezoek bij de voorzitter van het Parlement. Dat ik mijn boodschap aan hen kon overbrengen, gaf me zoveel motivatie.
Niet vol te houden
Na die eerste weken begon het echte kantoorleven. Ik werkte fulltime en zat elke dag aan hetzelfde bureau in hetzelfde grijze kantoor in Brussel, een stad die van zichzelf al grauw is. Elke adem die ik uitblies, leek ik te moeten registreren in de computer. Het Europees Parlement barst van de regels, bureaucratischer kan het haast niet. Het duurde dan ook niet lang voordat ik er helemaal gek van werd. 'Gaan we weer,' dacht ik elke ochtend. Ik had steeds minder motivatie, voelde me opgesloten in die deprimerende omgeving en deed eindeloos over de simpelste taken. Moest ik een bezoeker aanmelden in het systeem, dan had ik tien wachtwoorden nodig. Vergat ik er één, dan kon ik weer helemaal opnieuw beginnen. Ik moest me soms inhouden om de computer niet uit te schelden.
Steeds vaker dacht ik: wat ben ik hier eigenlijk aan het doen? Ja, een onderwerp als diploma-erkenning voelde relevant, maar de manier waarop je aan zo'n kwestie werkt is zo abstract en gericht op de langetermijn. Normaal ben ik iemand die vrolijk is, vol grapjes zit en overal het positieve van inziet, maar na een tijdje herkende ik mezelf niet meer. Ik had een contract voor een half jaar, met uitzicht op verlenging, promotie en een hoger salaris. Dat halfjaar heb ik netjes afgemaakt, maar ik voelde in elke vezel: hier blijf ik niet. Het Europees Parlement staat goed op je cv - dat staat het nog steeds, trouwens - maar echt, ik vond het niet vol te houden. Op mijn laatste dag zei een collega: 'Ik wilde je bedanken voor de gezelligheid, maar je maakt eigenlijk helemaal geen grapjes, hè?' Toen wist ik het zeker: ik had de juiste keuze gemaakt.
De grot uit
Ik wist niet wat ik wel wilde doen, alleen dat het iets in de buitenlucht moest zijn. ChatGPT kwam met bouwvakker of vuilnisman. Voor bouwvakker zou ik weer een opleiding moeten doen, maar als vuilnisman kon ik bij wijze van spreken de week erop beginnen. Ik besloot te solliciteren. 'Weet je zeker dat je op de goede plek bent?' lachten ze na het zien van mijn cv. Maar toen ik uitlegde dat ik in mijn vorige baan geen werkgeluk ervaarde en iets totaal anders wilde, werd ik aangenomen. De eerste keer dat ik achter de vuilniswagen hing, zal ik nooit vergeten. Ik voelde me net zo'n holbewoner met een ongeschoren baard die zijn grot uitkwam. De zon scheen, mijn haar wapperde in de wind, ik voelde me vrij. Het contrast met het grauwe Brussel kon niet groter.
Vijf maanden later bevalt het nog steeds ontzettend goed. Ik sta heel vroeg op, soms moet ik al om zes uur op de zaak zijn, maar altijd met plezier. Het allerleukste vind ik nog steeds het buiten zijn. Soms voel ik me net een soldaat, zoals we door de straten marcheren en vervolgens achterop de wagen springen. Ik kan elke dag naar een andere plek gestuurd worden, door de vele tekorten wordt per dag gekeken waar er mensen nodig zijn, dus ik zie heel Nederland. Het lijkt soms net een safari. We rijden door bossen, rijke buurten en arme buurten. Ik zie mensen naar hun werk gaan, zwaai naar kinderen en maak een praatje met bewoners. Het zorgt voor een gemeenschapsgevoel. Sinds ik vuilnisman ben, voel ik me veel meer onderdeel van de maatschappij. Van Nederland. Als ik na een lange werkdag moe thuiskom, voel ik me voldaan. Ik lig lekkerder in mijn bed, omdat het voelt alsof ik iets nuttigs heb gedaan.
Lees ook: Mary-Claire beklimt de hoogste toppen van de wereld: 'Ik heb mensen vingers, tenen en zelfs het leven zien verliezen'
Intelligente mensen
Het gekke is, als vuilnisman kom ik soms intelligentere mensen tegen dan in het Europees Parlement. Emotioneel intelligenter, vooral. In Brussel was alles zo statisch. Als ik een grap maakte, snapten mensen hem vaak niet en er hing regelmatig een ongemakkelijke sfeer. Op de wagen is dat anders. Deze collega's voelen veel beter aan wat ik bedoel en hoe ik me voel. Als ik slecht heb geslapen, merken ze dat binnen een seconde. 'Gaat het?' vroeg een collega laatst, toen hij zag dat ik de bakken met minder kracht optilde dan normaal. 'Weet je wel dat lang niet iedereen dat ziet en begrijpt?' zei ik later die dag tegen hem. Hij bloeide helemaal op. 'Zeg dat ook even tegen de baas,' grapte hij terug. Het is Brussel waar ze het beleid en de regels maken, maar naar mijn idee snappen vuilnismannen soms beter hoe de wereld in elkaar zit.
Sommige collega's hebben bewust voor dit werk gekozen en zijn er, net als ik, trots op. Maar de meesten zijn vroegtijdig van school gegaan en hebben geen diploma. Die groep heeft vaak het gevoel dat er op ze neergekeken wordt. Waar dat gevoel precies vandaan komt, weet ik niet, want op straat krijgen we juist veel waardering. Tegelijkertijd heeft bijna iedereen weleens gehoord: 'Goed je best doen op school, anders word je vuilnisman.' Collega's die op datingapps zitten, hebben het gevoel dat ze worden weggeswipet vanwege hun beroep of opleidingsniveau. Sommigen proberen het niet eens. 'Ik ben toch niets waard, dat heeft geen zin voor mij,' zei iemand ooit tegen me. Zelf herken ik dat gevoel niet, maar ik heb een andere achtergrond dan de meesten. Als ik wil, kan ik zo iets anders gaan doen. Maar dat geldt lang niet voor iedereen.
Echt succes
Toen ik laatst een video over mijn carrièreswitch op TikTok deelde, kreeg ik vooral positieve reacties. 'Dit is écht succes,' schreven mensen. Er was veel herkenning. Van mensen die aan het doorstuderen zijn of carrière maken, maar twijfelen of een kantoorbaan hen wel gelukkig maakt. En van mensen die er ook klaar mee waren, nu met hun handen werken en zich tien keer beter voelen. Dat zegt veel over onze maatschappij. We worden continu gepusht om door te leren, meer te verdienen en hogerop te komen. Doe je dat niet, dan lijkt het al snel alsof je tekortschiet of in elk geval beter zou kunnen. We staan bijna nooit stil bij de vraag: waar word ik echt blij van? Zelf zou ik mijn werk als vuilnisman niet direct 'succesvol' noemen, maar de vele reacties zetten me wel aan het denken. Misschien ís dit wel succesvoller dan promotie maken in Brussel, alleen al omdat het me gelukkig maakt.
:quality(95))
:quality(95))
:quality(95))
:quality(95))
:quality(95))
:quality(95))