Kims oudoom werd ontvoerd en verdween spoorloos: 'Ik was lang bang voor het hele verhaal'

Als Duitse multimiljonair en beroemd casinobaas Ludwig op 22 maart 1986 op klaarlichte dag wordt ontvoerd en verdwijnt, heeft dat grote impact op de familie van journalist Kim Palmaccio. Haar vader, Ludwigs neefje, wordt na de ontvoering aangewezen als de nieuwe baas en is als tiener plots verantwoordelijk voor een casino-imperium. In het boek De ontvoering van Ludwig duikt ze in haar bijzondere familieverhaal. &C spreekt haar over deze persoonlijke zoektocht.

Een paar dagen nadat Ludwig, eigenaar van meer dan 26 casino's in de Benelux, verdwijnt, krijgt zijn familie een brief. Er wordt een geldsom van 3,2 miljoen Duitse mark geëist. Oftewel: Ludwig is ontvoerd. Een internationale zoektocht volgt, evenals veel media-aandacht, maar er wordt geen spoor van hem gevonden. In De ontvoering van Ludwig zoekt Kim uit wie hij was en wat er met hem is gebeurd. Ze gaat in gesprek met rechercheurs die op de zaak zaten, de privédetective die haar familie inhuurde en natuurlijk: haar familie zelf. Voor het eerst praat ze met haar vader over zijn verleden en de wereld vol drugs, bergen geld en illegale casino's waar hij zich als tiener in begaf. Bleef hij weg van het criminele circuit, of zijn er dingen die ze niet over hem weet? Door middel van deze emotionele zoektocht probeert ze haar mysterieuze familiegeschiedenis te ontrafelen.

Lees ook: Florence schreef een boek over partnergeweld: 'Ik wilde geen boek maken over hem, maar over hoe je bent ná zo’n relatie’

Het is nogal een familieverhaal. Wanneer hoorde jij het verhaal van Ludwig voor het eerst?
Kim (30: 'Als kind hoorde ik weleens flarden over ene Ludwig, maar daar bleef het bij. Naarmate ik ouder werd, viel het me op dat mijn tante Helga altijd alleen naar verjaardagen kwam. Ze had wel een zoon, had ze dan geen partner? Ik vroeg mijn vader hoe het zat. 'Die man is er niet meer,' antwoordde hij. 'Dat verhaal vertel ik je wel een keer als je oud genoeg bent.' Een paar jaar later, ik was rond de achttien, kwam het ervan. We zaten aan tafel toen hij ineens zei: 'Weet je eigenlijk van Ludwig?' Ik schudde van nee, dat zou hij nog vertellen, en hij begon. Waar hij zich eerder inhield, kwam nu alles eruit. Hij vertelde hoe hij als 18-jarige jongen als bediende in een van Ludwigs casino's werkte, toen Helga overstuur binnenkwam met de losgeldbrief. Hoe de politie een zoektocht begon, het een grote mediazaak werd en mijn familie in spanning zat. En hoe mijn vader degene werd die ineens, beschermd door een bodyguard, de casino's aan moest sturen.

Het gekke is, ik studeerde toen al journalistiek en pluisde voor de opleiding van alles uit, maar ik heb Ludwigs zaak achteraf niet eens opgezocht. Ik wist dat het veel media-aandacht had gekregen, dus ik had het zo gevonden, maar ik deed het niet. Achteraf denk ik: ik was bang voor wat ik tegen zou komen. Het gaat toch om je familie. Stel dat ik erachter kwam dat ik een crimineel in mijn familie had, hoe ging ik daar dan mee om? Het voelde alsof ik daar dan iets van moest vinden, maar ik wist helemaal niet wat ik ervan vond. Uit mijn vaders verhaal werd duidelijk dat Ludwig of in ieder geval Ludwigs ontvoering mijn vaders pad heeft bepaald, en daarmee ook een beetje het mijne, maar toch dacht ik: ik wil het nog even niet weten.'

Nu is er een boek, dus op een gegeven moment wilde je het wel weten.
'Het idee om er een boek over te schrijven ontstond in de jaren die volgden. Als je journalist bent en dit is je familieverhaal, is het bijna raar om er niets mee te doen. Wel duurde het nog een kleine tien jaar voordat ik er klaar voor was om in de geschiedenis te duiken. Vanaf mijn vijfentwintigste hield ik me, ik denk zoals meer mensen van die leeftijd, steeds meer bezig met zelfonderzoek. Ik vroeg mezelf af: joh, wie ben ik nou eigenlijk? En uit wat voor familiesysteem kom ik? Daar wilde ik meer over te weten komen, en dan kom je automatisch bij Ludwig uit. Het maakte dat ik drie jaar geleden voor het eerst de grote, blauwe kist vol archiefmateriaal die mijn vader op zolder heeft staan openmaakte. Mijn familie heeft álles bewaard: elk krantenbericht is uitgeknipt en in een map gestopt, elke reconstructie op videoband opgenomen. Ludwig was een beroemd casinobaas die genoeg louche dingen heeft gedaan, zo zat hij eens in een voorarrest vanwege belastingfraude, dus er is veel over hem geschreven. Ik ben gaan bladeren, en zo begon het.'

In het boek schrijf je: 'In mijn familie wordt veel gezegd, maar weinig gepraat.' Hoe is het als je dan toch gaat praten?
'Er wordt gekletst, gevraagd naar je dag en gelachen, maar er wordt nooit gevraagd: hoe gaat het eigenlijk met je? En er wordt al helemaal niet over vervelende dingen gepraat, terwijl er best veel vervelende dingen zijn gebeurd. Dan heb ik het niet alleen over de verdwijning, maar ook over het dodelijke ongeluk waar de oudste zoon van Ludwig en Helga jaren daarvoor in terechtkwam. Nooit ging het erover. Er was dan ook even ongemak toen ik met mijn vader, Helga en ook haar jongste zoon aan tafel ging, maar het boek vormde gelukkig een soort schild waardoor ik alles durfde te vragen. En ik merkte al snel: iedereen vond het fijn om erover te praten. Het lucht op om verdriet te delen, al helemaal als je dat verdriet alleen hebt moeten dragen. Zeker mijn vader genoot ervan om me eindelijk alles te kunnen vertellen. Ik heb hem op zo'n andere manier leren kennen. Niet als vader, maar als 18-jarige. Vroeger verweet ik hem weleens dat hij het moeilijk vond om kwetsbaar te zijn. Nu snap ik dat beter, omdat ik weet waar hij vandaan komt. Hij moest zich op jonge leeftijd letterlijk en figuurlijk groot houden tussen de grote jongens, terwijl hij nog maar een klein mannetje was.'

Lees ook: Chesley werd voorgelogen door haar ex, met 50.000 euro schuld tot gevolg: 'Een wietplantage werd op mijn naam gezet'

Heeft het jullie band veranderd?
'Het heeft onze band vooral versterkt. Vroeger was mijn vader mijn held, gewoon omdat hij mijn vader was. Ik denk dat veel mensen dat herkennen. Maar ja, hoe goed ken je je ouders op dat moment écht? Ze hebben een heel leven voor jou gehad, waar je weinig of niets van weet. Door onze urenlange gesprekken heb ik dat leven leren kennen. Soms praatten we met lekkers op de bank, soms terwijl we door de uiterwaarden bij mijn ouders in de buurt wandelden. Zaten we op een bankje tussen de koeien, terwijl we maffia-achtige taferelen bespraken. Vaak maakten we grappen, af en toe werd het emotioneel. Dan vroeg ik: 'Wat was Ludwig voor jou?' en zag ik dat het hem raakte. Mijn vader moest niet alleen snel volwassen worden, hij is ook de oom waar hij naar opkeek op jonge leeftijd verloren. Aan het eind van het boek schrijf ik opnieuw dat hij mijn held is. Niet alleen omdat hij mijn vader is, maar ook om wie hij is.'

Op de foto: Kim met haar vader

En jouw band met Ludwig, is die veranderd? Of om je eigen vraag terug te kaatsen: wat is Ludwig voor jou?
'Voordat ik zo in het verleden dook, was Ludwigs verdwijning een mega-ver-van-mijn-bed-show. Het was vooral een verhaal, niet iets waar ik veel emotie bij voelde. Door het boek voelt het alsof ik Ludwig heb leren kennen, maar het leven dat hij leidde blijft ver van mijn bed. Die man had miljóenen. Hij was zelf ook een grote gokker en soms gaf hij in één dag een miljoen uit. Dan vloog hij met een zak geld de oceaan naar Las Vegas, waar ze hem de man met het koffertje noemden. Hij kwam aan met een aktetas die hij weleens met een handboei aan zijn pols vastmaakte, zo van: als je mijn geld wil, moet je mij ook meenemen. Hij was een keiharde zakenman, maar ook iemand die 's nachts tot leven kwam en een dubbelleven met andere vrouwen leidde. Iemand uit een film, eigenlijk. Vergeleken met hem ben ik een schijterd. Ik ben al als de dood dat ik als zzp'ertje een cijfer verkeerd invul in mijn omzetbelasting en ze me de maand erna komen halen, terwijl: hij heeft gewoon voor belastingfraude gezeten. Tegelijkertijd was hij een man die alles zelf opbouwde. Hij begon in de mijnen, maar verdiende daar te weinig. Met zijn ondernemershart is hij huisnummerbordjes gaan verkopen, die hij zelf bakte in zijn keuken, beschilderde en aan huis verkocht. Weer kwam hij moeilijk rond en soms werd het water en de stroom afgesloten. In een poging om meer geld te verdienen, is hij gaan gokken. Zo kwam hij in aanraking met de casinowereld.

Nog steeds weet ik niet goed wat ik van Ludwig vindt. Aan de ene kant is hij een boef. Hij heeft gesjoemeld en vastgezeten. Aan de andere kant was het een lieve man, die alles voor zijn familie deed, dol was op zijn hond en zijn geld met iedereen deelde. Hij speelde met kinderen op verjaardagen en keek graag Disney-films, waar hij hard bij huilde. Ik denk dat iedereen tweedimensionaal is, dat we allemaal goede en slechte kanten hebben, maar dat Ludwig dat in het extreme had. Hij was én die lieve familieman, én een crimineel. Iemand vroeg me laatst: ben je trots op hem? Ik kan het moeilijk over mijn lippen krijgen, want ik hoor zijn daden een beetje fout te vinden, toch? Maar het is wel zo. Ik ben trots op hem. Eigenlijk denk ik wel dat ik matties met hem had kunnen zijn.'

Lees ook: Iris' overgrootvader was fout in de oorlog: 'Hij werd gevreesd; dat hij NSB'er was verborg hij helemaal niet'

Wat betekent het dat het boek er nu is? Voor je familie, je vader, voor jou?
'Voor mijn familie is het een eerbetoon. Het allermeest aan Ludwig, die naast beroemd casinobaas en iemand die op mysterieuze wijze verdwenen is, ook gewoon een man is die er niet meer is. Het is mooi om daar nog eens bij stil te staan en hem niet te vergeten. Maar het is ook een eerbetoon aan mijn vader, en een terugblik op wat hij daar in die casino's heeft meegemaakt. Hij heeft het er nog maar weinig over, dus hij vond het fijn om zijn verhaal te kunnen delen. Dat zijn dochter het opgeschreven heeft en dat deel van zijn leven vereeuwigd heeft, vindt hij heel bijzonder. En voor mij? Voor mij is het alsof alle puzzelstukjes in elkaar vallen. De afgelopen jaren heb ik niet alleen mijn familie, maar ook mezelf beter leren kennen. Het was een avontuur.'

De ontvoering van Ludwig is vandaag verschenen bij uitgeverij Spectrum.