We moeten het 'ns hebben over menstruatiearmoede: 5 vragen beantwoord

Ongesteld zijn is al geen pretje, maar als je onderweg bent, die bekende kramp voelt en tot de conclusie komt dat je geen enkele tampon of enig maandverband bij hebt, is het al helemáál niet prettig. Voor 1 op de 8 menstruerende mensen is dit altijd het geval: zij hebben geen toegang tot menstruatieproducten. Het is tijd om het te hebben over menstruatiearmoede.

We beantwoorden vijf vragen over dit belangrijke onderwerp.

1. Wat is de definitie van menstruatiearmoede?
Menstruatiearmoede betekent onvoldoende of onregelmatig toegang hebben tot de producten en informatie die nodig zijn voor een veilige en gezonde menstruatie. Het gaat daarbij niet alleen om geld, maar ook om kennis: wat is normaal, welke producten zijn geschikt en waar kun je ze (eventueel gratis) krijgen als dat nodig is? Uit een grootschalig onderzoek van Neighborhood Feminists bleek dat landelijk 765.00 mensen moeite hebben met het verkrijgen van de nodige producten. Voor 400.000 mensen - daar komt de 1 op de 8 menstruerende mensen vandaan - is dat simpelweg niet mogelijk.

Lees ook: Fijne Wereld Menstruatiedag: 5 dingen die je nog niet wist over je menstruatie

2. Wat zijn de gevolgen van menstruatiearmoede?
Je denkt nu misschien vooral aan lichamelijk ongemak. Dat is er, en dat kan zelfs leiden tot fysieke gezondheidsklachten. Een gebrek aan de juiste hygiëne kan zorgen voor ernstige infecties of zelfs langdurige ziektes. Maar menstruatiearmoede kan nog veel meer grote gevolgen hebben. Door het ongemak, en de schaamte die erbij komt kijken, gaan meisjes, vrouwen en andere menstruerende mensen bijvoorbeeld niet naar school, missen ze een proefwerk of blijven ze thuis van werk. Het beïnvloedt dus niet alleen hun zelfvertrouwen, maar ook hun welzijn, en het maakt dat ze kansen mis kunnen lopen.

3. Waarom is het probleem zo onzichtbaar?
Schrik je van het percentage mensen dat te maken heeft met menstruatiearmoede? Misschien omdat je zelf niemand kent - correctie: denkt te kennen - die hier last van heeft? Dat is niet gek. Het probleem blijft vaak onzichtbaar door het dubbele taboe dat eromheen hangt. We praten met z'n allen nog altijd niet graag over menstrueren, en ook rondom het onderwerp armoede hangt nog een hoop schaamte. Eén en één is twee: het is lastig om te beginnen over dat je menstruatieproducten je niet kunt veroorloven.

Lees ook: Slapeloosheid rondom je menstruatie is een ding (en dit is waarom)

4. Waarom is het zo belangrijk om je tegen menstruatiearmoede in te zetten?
Om te zorgen dat iedereen gelijke kansen krijgt. We grijpen hier weer even terug op een uitspraak van Neighborhood Feminists op hun site, omdat we het niet beter kunnen zeggen: 'Menstruatiearmoede aanpakken is geen kwestie van liefdadigheid, maar van een eerlijke samenleving waarin iedereen zijn basisbehoeften kan vervullen en een waardig leven kan leiden.'

5. Wat kún je doen om je ertegen in te zetten?
Naast dat je het taboe naar de achtergrond kunt laten verdwijnen door openlijk over dit onderwerp te blijven praten, is het voornaamste dat je kunt doen: doneren. Dat kan bijvoorbeeld via het Armoedefonds of Dokters van de Wereld. Het Armoedefons stelt gratis menstruatieproducten beschikbaar via MUP's (menstruatieproducten uitgiftepunten). Op dit moment zijn er 2.403 MUP's in Nederland, te vinden in bijvoorbeeld scholen, voedselbanken, bibliotheken en buurthuizen. Je kunt zelf menstruatieproducten opsturen of geld doneren. Voor vijf euro kunnen er al vijf pakjes maandverband worden weggegeven. Dokters van de Wereld geeft voorlichting en consulten over menstruatieklachten en -producten, en bereikt hiermee niet alleen mensen onder de armoedegrens, maar ook ongedocumenteerde personen.

Ook Always, het bekende merk voor menstruatieproducten, zet zich al jaren in tegen menstruatiearmoede. Hun jaarlijkse campagne heeft er de afgelopen jaren voor gezorgd dat ze in Nederland 2,6 miljoen menstruatieproducten aan het Armoedefonds en Kinderhulp hebben kunnen doneren, en ook dit jaar loopt er weer een campagne. Sterker nog, hij gaat vandaag van start en loopt tot en met 5 oktober. In deze periode loopt er ook een promotie bij Kruidvat. Van 8 september tot en met 21 september geldt een 3+2 gratis op de geselecteerde Always-, Tampax- of Always Discreet-producten, waarbij Always voor elke vijf verpakkingen die er verkocht worden, één verpakking maandverband doneert. Vanaf 22 september tot en met 5 oktober geldt 2+1 op geselecteerde producten, waarbij Always voor elke drie verpakkingen die verkocht worden, één verpakking doneert.

Zo gaan we, hopelijk, op naar een wereld waarin menstruatiearmoede niet meer bestaat.